Zenc Blog
Gemeentelijke samenwerking? Goed plan! Maar kijk uit, samenwerken gaat niet vanzelf…
Waarom deze kop? Omdat ik mij grote zorgen maak over het gemak waarmee de opstellers van het bestuursakkoord spreken over samenwerking op het gebied van jeugd, zorg en sociale zekerheid. Volgens het bestuursakkoord zijn de decentralisaties voor gemeenten te dragen als ze ‘intergemeentelijk samenwerken’. Maar wat betekent dit precies? Kun je gemeenten en hun partners vragen om in een aantal jaar, met minimale middelen, te komen tot intergemeentelijke plannen voor jeugdzorg, welzijn, uitvoeringsdiensten en alle sociale voorzieningen? Zonder ze uit te leggen hoe de verhouding is met bestaand lokaal beleid? Dit is een flinke opgave. Samenwerken is door de ondertekenaars gebombardeerd tot sleutelwoord. Maar zoals dit nu gebruikt wordt vind ik veel te kort door de bocht. Gemeentelijke samenwerking is niet iets is wat je zomaar doet.
Bij Zenc heb ik verschillende samenwerkingsverbanden tussen gemeenten mogen begeleiden. Ik heb in de praktijk gezien welke voordelen intergemeentelijke samenwerking geeft. Elke keer opnieuw ervaar ik de wil van gemeenten om samen te werken. Zij zijn allen overtuigd dat regionale samenwerking de dienstverlening aan de burger verbetert en de effectiviteit en efficiency van gemeenten vergroot. En dit is, mits onderling goede afspraken gemaakt worden, ook zo. Gemeentelijke samenwerking juich ik daarom van harte toe.
Maar juist over die goede afspraken maak ik mij nu zorgen. De plannen in het bestuursakkoord vragen gemeenten om op tientallen punten samen te werken, maar zeggen niets over de verhouding van de plannen tot het lokale beleid. Wil een samenwerking lukken dan is het belangrijk dat samenwerkingspartners in openheid met elkaar over de verschillen en overeenkomsten in lokaal beleid praten en dat zij hierover met elkaar afspraken maken. Uit deze afspraken moet blijken welke voordelen de samenwerking voor iedere gemeente biedt. Alleen wanneer openheid bestaat tussen de samenwerkingspartners heeft samenwerking een kans van slagen. Zolang deze openheid er niet is, is de kans groot dat de samenwerking op een gegeven moment stuk loopt. Hiervan kent iedereen helaas voorbeelden genoeg…
Begrijp me niet verkeerd, ik geloof dat gemeentelijke samenwerking de beste optie is om de decentralisatieplannen uit te voeren. Maar ja, praten om tot samenwerking te komen kost tijd en geld. Het bestuursakkoord komt gemeenten hierin iets tegemoet. Maar ondanks deze tegemoetkomingen blijft de vraag: zijn samenwerkingspartners bereid open en eerlijk met elkaar te praten? En zijn zij bereid voor deze gesprekken tijd te reserveren? Samenwerken kan zeker het sleutelwoord van de decentralisaties worden, maar dit gaat niet vanzelf. Daarom roep ik zowel kabinet als gemeenten op om te investeren in het praten mét elkaar. Alleen met goede afspraken zijn de decentralisaties en, uiteindelijk, besparingen te realiseren!